Орус географтыг ниитилелдиң экспедициязының түңнелдери-биле Тывада 3 эм-дом шынарлыг аржааннар немешкен. Ооң мурнунда билдинмес турган аржааннарны химия эртемнерниң кандидады, аржаанолог Кара-кыс Аракчаа баштаан бөлүк эртемденнер илереткен. Олар Моол биле кызыгаар чоогунда Шарлаа, Таңдыда Хөл-Арт база Чагытай девискээрлеринде.

Чаа тывылган аржааннарже чон чоорту барып эгелээр. А бо хүнде республиканың билдингир аржааннарында улус хөйү-биле дыштанып, кадыын быжыктырып турар. Аржаан суунуң эм шынары бышкан үе. Найысылалдан ырак эвесте Чүрек-Дөргүн аржааны сезон дургузунда муң ажыг кижини хүлээп ап турар. Эртемденнерниң шинчилээни-биле Чүрек-Дөргүн, ылаңгыя улуг назылыгларга, кончуг таарымчалыг. Аржаанга бистин тырттырар бөлүүвүс четкен.